Эрүүл хооллолт

Дасгал сургуулилт хийхийн өмнө идэж болох, болохгүй хоол хүнс

Дасгал, сургуулилтын үр дүн ямар байх нь олон хүчин зүйлээс хамааралтай байдаг. Тухайлбал бэлтгэлийг үеэрх идэвхтэй байдал, дасгал сургуулилт хийх цагийн хуваарь, зөв хооллолт гэх мэт. Харин эдгээр дундаас зөв хооллолтын асуудал хамгийн чухал нь бөгөөд бэлтгэлийн үеэр юу идэх, юу идэж болохгүйг хүмүүс төдийлөн сайн мэддэггүй. Ингээд бэлтгэл хийхийн өмнө хэрэглэхийг хориглодог хоол хүнстэй танилцацгаая.

Дасгал сургуулилт хийхийн өмнө идэж болох, болохгүй хоол хүнс Хадгалах

Ямар хүнсний бүтээгдэхүүн идвэл эрт хөгшрөлтөөс сэргийлж чадах вэ?

Ямар ч хүн хөгшрөлтөөс зугтааж чадахгүй. Ихэнх тохиолдолд исэлдэлтийн үйл ажиллагаанаас болж биеийн эд, эсүүд гэмтэж арьсны хөгшрөлт явагддаг. Үүнтэй холбогдуулан Эрланген-Нюрнберг их сургуулийн эрдэмтэд хөгшрөлтийн эсрэг үйлчилгээтэй хүнсний бүтээгдэхүүнүүдийг олж тогтоожээ. Хэрвээ та хөгшрөхийг хүсэхгүй байвал дараах төрлийн хүнсний бүтээгдэхүүнийг хэрэглээрэй. 

Ямар хүнсний бүтээгдэхүүн идвэл эрт хөгшрөлтөөс сэргийлж чадах вэ? Хадгалах

Амин дэмүүдийг ямар хоол, хүнснээс авч болох вэ?

Хүний биеийн биологийн үйл ажиллагаа хэвийн явагдаж, эрүүл байхад амин дэм зайлшгүй хэрэгтэй билээ. Ихэнх хүмүүс хэрэгцээт амин дэмээ идэж буй жимс, ногооноосоо авдаг бол зарим нь нэмэлт бэлдмэл маягаар авдаг. Гэхдээ хүмүүс эрүүл мэндийн салбарын мэргэжилтэн, судлаач биш л бол ямар хүнсний бүтээгдэхүүнээс ямар амин дэм авч болох талаар яг тодорхой мэдэхгүй шүү дээ. Ингээд тэдгээр амин дэмүүд таны яг юунд хэрэгтэй болон тэдгээрийг юунаас, хэрхэн авах талаар дэлгэрэнгүй бөгөөд ойлгомжтой тайлбарлаж өгье.

Амин дэмүүдийг ямар хоол, хүнснээс авч болох вэ? Хадгалах

Таны идсэн хоол хэр хурдан боловсордог вэ?

Хоол идсэний дараа таны ходоод тухайн хүнсний бүтээгдэхүүнийг хэр хурдан боловсруулж байгаагаас шалтгаалж та өөрийгөө эрүүл эсвэл хэвийн бус байгаагаа мэдэж болно. Хүн бүрийн бие махбод адилхан биш учраас хоол шингэлт нь ч өөр өөр байдаг. Тухайлбал, энэ нь хүний нас болон хүйсээс ч хамаарах боломжтой. Гэхдээ зарим хүнс өөрийн гэсэн боловсруулагдах хугацаатай байдаг учир ямарваа нэг хүнсний бүтээгдэхүүнийг хэр удаан боловсордгийг мэднэ гэдэг хоолны дэглэм барихад маш их тус хүргэх болно. Энэ үүднээс та бүхэнд зарим хүнсний бүтээгдэхүүний боловсрох хугацааг хураангуйлах хүргэж байна. 

Таны идсэн хоол хэр хурдан боловсордог вэ? Хадгалах

Генетикийн өөрчлөлттэй хүнсний бүтээгдэхүүн үнэхээр эрүүл мэндэд муу юу?

Генетикийн өөрчлөлт (GMO-Genetically modified organism)-д өртсөн хүнсний бүтээгдэхүүн дэлгүүрийн лангуун дээр хаа сайгүй байдаг бөгөөд бид ч өдөр тутамдаа хэрэглэсээр л байдаг... Харин энэ төрлийн бүтээгдэхүүнийг эрүүл мэндэд хортой гэсэн ойлголт элбэг тархсан байдаг бөгөөд энэ нь үнэн эсэх нь маргаан дагуулсаар ирсэн. Ингээд бүгдээрээ генетикийн өөрчлөлттэй бүтээгдэхүүний талаар бодит үнэнийг мэдэцгээе.

Генетикийн өөрчлөлттэй хүнсний бүтээгдэхүүн үнэхээр эрүүл мэндэд муу юу? Хадгалах

Та өөрийн бодисын солилцооны онцлогийг мэдэх үү?

Америкийн эрдэмтэн Жорж Уотсон бол “Та юу идэж байна, түүнийхээ  илрэл нь” гэх хэлцийг гаргасан хүмүүсийн нэг юм. Тэрээр 3 төрлийн бодисын солилцоо байдаг болохыг тогтоосон бөгөөд түүний хийсэн судалгаанаас харахад эрүүл зөв хооллодог хүмүүсийн эрүүл мэндийн байдал, сэтгэл хөдлөлийн байдал бусдаас илүү сайн болохыг баталсан байна. Өөрийн бодисын солилцооны онцлогийг мэдсэн тохиолдолд л та ямар төрлийн хоол хэрэглэхээ илүү сайн мэдэж чадна.

Та өөрийн бодисын солилцооны онцлогийг мэдэх үү? Хадгалах

Яагаад өдөр бүр ногоон цай уух хэрэгтэй вэ?

Ногоон цай бол хамгийн эрүүл ундаануудын нэг бөгөөд бидний биед маш сайн. Эртний Хятад улсад язгууртан, чинээлэг хүмүүс л энэхүү цайг уудаг байсан бөгөөд Их монгол улсад эзлэгдсэний дараа хүн бүр энэ ундааг ууж тамшаалах боломжтой болсон гэдэг. Ногоон цайны энэхүү онцлогууд нь катехн, эпигаллокатехайн галлате (EGCH) зэргээр баялаг байдлаас нь шалтгаалдаг байна. Эдгээр нь полифенолууд бөгөөд чөлөөт радикалаас үүдэлтэй гэмтлүүд, хорт хавдар, насжилтыг зогсоож, үрэвсэлт өвчнийг эмчилж, тайвшруулах ид шидтэй.

Яагаад өдөр бүр ногоон цай уух хэрэгтэй вэ? Хадгалах

Хамгийн амттай шимтэй жимс, хүнсний ногоог хэрхэн сонгох тухай Орос нарийн боовны тогоочийн өгсөн зөвлөгөө

Оросын мэргэжлийн нарийн боовны тогооч Мария Тройцкая хэрхэн жимс, ногооны сайныг сонгох талаар өөрийн туршлагаас хуваалцаж байна. Энэ нийтлэлийг уншиж дуусаад та супермаркетийн лангуун дээр өрөөстэй жимс, ногоонуудаас хамгийн амттай, шинэ, сайныг нь сонгож сурна.

Хамгийн амттай шимтэй жимс, хүнсний ногоог хэрхэн сонгох тухай Орос нарийн боовны тогоочийн өгсөн зөвлөгөө Хадгалах

Хоол идсэнийхээ дараа хийж болохгүй зүйлс

Хүмүүс хоол идсэнийхээ дараа ихэнхдээ хэвтэж амрах, хөдөлгөөнгүй суугаад зурагт үзэх гэх мэт зүйлсийг хийх дуртай. Хэдийгээр ингэх нь идсэнээ шингээхэд амар боловч эрүүл мэндэд хортой байдаг ажээ. Өдөр, оройн хоол идсэний дараа та доорх 5 зүйлийн аль нэгийг хийдэг зуршилтай бол яг одоо зогсоогоорой. 

Хоол идсэнийхээ дараа хийж болохгүй зүйлс Хадгалах

Кофе цай хоёрын аль нь илүү хортой вэ?

Ихэнх хүн өдөр тутамдаа усыг их хэмжээгээр хэрэглэх нь эрүүл мэнд болон бие галбирт нэн тустай гэж үздэг. Харин кофеин агуулсан кофе, цай гэх мэт нь шингэн зүйлд тооцогддоггүй бөгөөд эдгээрийг дангаар нь тогтмол хэрэглэвэл шингэний дутагдалд орно гэсэн нийтлэг ойлголт байдаг билээ. Гэвч энэ таамаг бодит байдалд нийцдэг үү? Энэ талаар мэдээлэх үүднээс цай, кофе хэрэглэх нь хүний биед яаж нөлөөлдөг талаар дараах мэдээллийг та бүхэнд хүргэж байна. 

Кофе цай хоёрын аль нь илүү хортой вэ? Хадгалах

Амттан идэхээ хэрхэн болих вэ?

Бидний дуртай бүх зүйлд агуулагддаг элсэн чихрийн тухай та хэр ихийг мэдэх вэ? Элсэн чихэр нь яг л мансууруулах бодис шиг тархинд допамин үүсгэж, улмаар илүү их идэх тусам бүр их амт шаарддаг байна. Үүнийг элсэн чихэр хүний биед хэрхэн тархдагийг мэдсэнээр та ойлгох бөгөөд хамгийн эрүүл гэж боддог хоол хүнснүүдэд хүртэл нуугдаж байдаг аж. Тиймээс та бүхэнд элсэн чихрийн хэрэглээг бууруулах талаар мэдээлэл хүргэхээр бэлтгэлээ. Доорх мэдээлэл танд болоод таны гэр бүлд хэрэг болно биз ээ. 

Амттан идэхээ хэрхэн болих вэ? Хадгалах

Эдгээр хоол хүнс ходоодонд хэр удаан боловсордгийг та мэдэх үү?

Хүн хоол идсэний дараа тухайн хүнсийг таны ходоод хэр хурдан боловсруулж байгаагаас шалтгаалж та өөрийгөө хэр эрүүл байгааг мэдэж болно. Хүн бүрийн бие махбод харьцангуй адил биш учир хоол шингэлт нь ч өөр өөр байдаг. Тухайлбал, энэ нь тухайн хүний нас бүр хүйснээс ч хамаардаг юм. Гэхдээ зарим хүнс өөрийн боловсруулагдах хугацаатай байдаг. Таны идсэн хүнс хэдэн цагийн дараа боловсорч гүйцдэг бол, та үүнийг мэдэх үү?

Эдгээр хоол хүнс ходоодонд хэр удаан боловсордгийг та мэдэх үү? Хадгалах