Сэтгэл зүй

Ухаангүй дурласан бүсгүйн хийдэг хачирхалтай үйлдлүүд

Бүхнээ хуваалцах хэн нэгнийг олох нь амьдралын эрхэм зорилгуудын нэг гэдэгтэй маргах хүн ховорхон. Гэр бүлтэйгээ өнгөрүүлэх жаргалтай цаг хугацаа, ажил сурлагын амжилт, дотны нөхөрлөл зэрэг дээр романтик хайр дурлал нэмэгдсэнээр бүсгүй хүн аз жаргал гээчийг бүрэн дүүрнээр нь мэдэрдэг. Энэ бүхнийг гүйцээж, нөхөж чадахаар нэгэн гараад ирвэл та огт өөрөөр аашилж, хэзээ ч бодож байгаагүй зүйлээ дуртайяа хийхэд бэлэн болдог гэдгээ мэдэх үү? Ингээд чин сэтгэлээсээ дурласан бүсгүйн л гаргадаг дараах үйлдлүүдийг онцолж байна. 

Ухаангүй дурласан бүсгүйн хийдэг хачирхалтай үйлдлүүд Хадгалах
2018-10-09, 15:05

Бидний тархи бодит байдлыг хүссэнээрээ өөрчилж чадна

Цайг гоё аяганд хийж уувал илүү амттай болдог юм шиг санагддаг уу... Эсвэл ямар нэг зүйлийг баруун гараараа авах нь хялбар ч юм уу. Тэгвэл та үүнийгээ зүгээр дадал зуршил гэж боддог бол эндүүрэл байх нь. Мөн та байгалийн ер бусын үзэгдлийг сонирхон судалдаг бол, чухал арга хэмжээний өмнө юу өмсөх талаараа нухацтай боддог төрлийн хүн бол дараах нийтлэлээс хариултаа олж аваарай.

Бидний тархи бодит байдлыг хүссэнээрээ өөрчилж чадна Хадгалах

Та өөрийгөө бусдад таалагддаг эсэхээ хэрхэн мэдэх вэ?

Бүх хүн өөрийнхөө чадал боломжид байнга эргэлзэж, ямар дутагдалтайгаа бодож байдаг. Зарим талаар энэ нь өөрийгөө хөгжүүлэхэд нь тус болох нь бий. Гэхдээ ингэж өөртөө шүүмжлэлтэй хандах нь  бүрэн дүүрэн аз жаргалтай амьдрахад садаа болдог. Харин бид энэ удаа чухам яг ингэж өөрөө өөрийгөө хүндрүүлж, үүнийгээ даван туулж чадахгүй байгаа хүмүүст энэ бичвэрийг зориулж байна. Тэгвэл таны эргэн тойрныхондоо гаргадаг сонин араншин, үйлдлийг тань илүү мэдрэмжтэй болгож, аятай байлгах дараах зүйлсийг зөвлөгөө болгон орууллаа.

Та өөрийгөө бусдад таалагддаг эсэхээ хэрхэн мэдэх вэ? Хадгалах

Хүмүүс яагаад аймшгийн кинонд дурладаг вэ?

Кино театрт ашиг орлого хамгийн ихээр олдог төрлүүдийн нэг нь аймшгийн кино билээ. Сайн болсон, муу болсон ялгаагүй хүмүүс үзсээр л байдаг. Харин яагаад хүмүүс аймшгийн кинонд ингэж дурлаад байдаг юм бол гэсэн асуултанд сэтгэл зүйчид дараах тайлбаруудыг өгсөн байна.

Хүмүүс яагаад аймшгийн кинонд дурладаг вэ? Хадгалах
2018-10-07, 15:59

Та эдгээр аргыг мэдсэнээр ямар ч хүний сэтгэхүйд нөлөөлж чадна!

Сэтгэл зүйн талаар маш олон зөвлөгөө байдаг бөгөөд энэ сэдвийн тухай цөөнгүй лекц, ном хүртэл бий. Харин доорх аргуудын ихэнх нь бидэнд тус болж, хэн нэгэн хүний нөлөөлөл дор орохоос урьдчилан сэргийлж чаддаг. Ингээд тухайн  хүнд нөлөөлж болохуйц сонирхолтой сэтгэл зүйн зөвлөгөөг танд хүргэе.

Та эдгээр аргыг мэдсэнээр ямар ч хүний сэтгэхүйд нөлөөлж чадна! Хадгалах

Та бидний худлаа ярьдаг шалтгаан юу вэ?

Таны найз нөхөд, танилуудын дунд Эверестийн оргилд гараад үзсэн, шүхрээр мянган удаа буучихсан, эсвэл Ла-Маншийн хоолойг сэлээд туулчихсан хүн байдаг л биз дээ. Ингэж ярьдгийг нь мэддэг хэдий ч түүнийг яагаад ингэж ярьдгийг нь мэдэхгүй л өнөө хүрсэндээ. Энэ бүхэн худал гэдгийг хэн хүнгүй мэдээд байдаг ч яаж ингэж бүх баримтыг зохион яриад байгааг нь ойлгодоггүй. Үнэхээр яагаад? Гэхдээ бид ганц удаа ч гэсэн баяр ёслол, ямар нэг арга хэмжээнээс хоцроод ирж байсан биз дээ. Хаа тэртээ байгаа хэрнээ л хүлээж байгаа хүмүүс, нөхдөдөө утсаар одоохон очиж явна гэж хэлж байсан уу. Яагаад бид ингэж худал хэлдэг юм бол? Энэ бүхний нууцыг бид танд дэлгэхээр шийдлээ.

Та бидний худлаа ярьдаг шалтгаан юу вэ? Хадгалах

Хэрхэн өөртөө аз дуудах вэ?

Аз хэзээ ирэх бол гэж хүлээж байхын оронд та өөрөө ажиллах хэрэгтэй. Зарим амжилттай явж буй хүмүүсийг хараад танд энэ хүн ямар азтай юм бэ гэж бодох үе гарч л байсан биз. Хэдийгээр заримдаа аз бидний амьдралд тохиолддог хэдий ч таны хүчин чармайлт  ч гэсэн үүнд нөлөөлдөг. Стэнфордын Их Сургуулийн доктор Тина Силиг (Tina Seelig)-ийн үзэж байгаагаар, амжилтад хүрэхийн тулд аз хэрэгтэй, гэхдээ аз дуудахын тулд хүч хөдөлмөр гаргах хэрэгтэй гэжээ.

Хэрхэн өөртөө аз дуудах вэ? Хадгалах

Хүүхэд тань эдгээр асуултыг тавьсан үед ингэж хариулаарай!

Хүүхэд ертөнцийг танин мэдэх гэж мянган асуултаар булдаг ч зарим асуултаараа эцэг эхийгээ гацаанд оруулах нь бий. Тэр л олон “яагаад”-д та юу гэж хариулахаас хүүхдийн тань өөртөө итгэх итгэл, ирээдүйд хандах хандлага тогтоно. Хүүхдэд буруу хариулж болохгүй тулгамдуу асуултуудтай танилц.

Хүүхэд тань эдгээр асуултыг тавьсан үед ингэж хариулаарай! Хадгалах

Аз жаргалын даавраа хэрхэн ялгаруулах вэ?

Аз жаргалтай мэдрэмжийг төрүүлэхэд эндорфин, дофамин, окситоцин болон серотонин гэх дааврууд танд туслана. Энэ нь цусанд орж  таныг илүү аз жаргалтай болгодог юм. Аз жаргалын даавар ихээр ялгарах үед бид бүх зүйлийг хиймээр санагдаж, юу ч хийхэд бэлэн болсон байдаг.  Ингээд танд аз жаргалын дааврыг хэрхэн ихээр ялгаруулах талаар мэдээллийг танд хүргэе.

Аз жаргалын даавраа хэрхэн ялгаруулах вэ? Хадгалах

Эдгээр үйлдлийг хийдэг найзаасаа эртхэн зайгаа бариарай!

Нөхөрлөл гэдэг хайр дурлалаас илүү насан туршийн харилцаа билээ. Зарим тохиолдолд хайр төгсдөг бол үнэнч нөхөрлөл хэзээ ч төгсдөггүй. Судалгаанаас харахад бидний найзыгаа гэж боддог хүмүүсийн 50 хувь нь л таныг өөрийнхөө найзыг гэж боддог болохыг баталжээ. Ямар нэг ашиг хонжоо хайж тантай нийлээгүй л бол таны найз дараах зан араншинг гаргахгүй гэнэ шүү. Сэтгэл судлаачид болох Сьюзан Хайтлер (Susan Heitler) болон Шэрон Ливингстон (Sharon Livingston) нар таны "найзад"дараах шинж тэмдгүүд илэрч байвал нөхөрлөлөө зогсоох хэрэгтэй гэдгийг хэлжээ. 

Эдгээр үйлдлийг хийдэг найзаасаа эртхэн зайгаа бариарай! Хадгалах

Селфи их хийдэг хүмүүс сэтгэцийн өвчтэй байдаг

Олон нийтийн сүлжээ бидний нийгмийг орвонгоор нь өөрчилсөн гэдэгтэй хэн ч маргахгүй биз. Бид нэг нэгэнтэйгээ илүү ойр болсон өнөө үед дэлхийд тулгамдсан асуудлаас илүү өөрсдөдөө санаа зовох болжээ. Хүмүүсийн дийлэнх нь өөрсдийн чөлөөт цагийг хий дэмий үрэх олон арга олсноос хамгийн түгээмэл нь селфидэх юм. Бид өөрсдийгөө илүү сэтгэл татам болгохын тулд зургаа олон янзаар өөрчилж, филтер, чимэглэл нэмэх болсон. Энэ нь өнгөцхөн харвал тийм ч ноцтой зүйл биш гэж харагдаж болох юм. Гэвч олон тооны сэтгэл зүйч нар үүнийг шинэ төрлийн аюултай сэтгэцийн өвчин болж хувирч байгааг анхааруулах болжээ.

Селфи их хийдэг хүмүүс сэтгэцийн өвчтэй байдаг Хадгалах

Гэр бүл үргэлж хэрүүлтэй байх нь эрүүл мэндэд сөргөөр нөлөөлдгийг эрдэмтэд нотолжээ!

Америкийн социологич Дмитрий Тумин (Dmitry Tumin) өөрийн хийсэн судалгааныхаа үр дүнд гэр бүл, хосуудын хооронд гарсан маргаан нь хүний эрүүл мэндэд муугаар нөлөөлдөг байна.  Урт удаан хугацааны турш хэрүүлтэй, стрессийн байдалтай байгаа хосуудын хувьд энэхүү сөрөг нөлөө нь бие организмд хүртэл муугаар нөлөөлж, улмаар жин нэмэх нь хэвийн үзэгдэл юм. Гэхдээ амжилтгүй гэрлэлтийн сөрөг нөлөө эрчүүдэд илүү их илэрдэг гэдгийг та мэдэх үү? Ингээд хосуудын таагүй харилцаа хүний эрүүл мэндэд хэрхэн нөлөөлдөг талаар сонирхоцгооё.

Гэр бүл үргэлж хэрүүлтэй байх нь эрүүл мэндэд сөргөөр нөлөөлдгийг эрдэмтэд нотолжээ! Хадгалах