1945 оны дөрөвдүгээр сарын сүүлчээр Зөвлөлтийн арми Берлинийг бүслэн, нацист Германы ялагдал бараг тодорхой болсон байв. Ийм нөхцөлд Гитлер өөрийн бункерт Ева Браунтай гэрлэж, удалгүй хамтдаа амиа хорлосон гэж албан ёсоор үздэг. Түүний хүсэлтийн дагуу цогцсыг бензинээр шатаасан ч Зөвлөлтийн цэргүүд үлдэгдлийг нь олж, таньж тогтоожээ. Гэсэн хэдий ч энэ хэрэг олон жилийн турш янз бүрийн таамаг, хуйвалдааны онолын эх сурвалж болсон юм. Зарим хүмүүс Гитлерийг Аргентин, Бразил зэрэг улс руу оргосон гэж үздэг бол зарим нь түүнийг нууцаар Германд үлдсэн хэмээн таамагладаг. Гэвч өнөөгийн ихэнх түүхчид түүнийг 1945 онд Берлинд нас барсан гэдэг дээр санал нэгддэг.
Хэрэв Гитлер Америк эсвэл Их Британийн цэргүүдэд олзлогдсон бол түүнийг олон нийтэд нээлттэй шүүх хураХэрэв Гитлер Америк эсвэл Их Британийн цэргүүдэд амьд олзлогдсон бол дэлхий нийтийн анхаарлыг татсан, урт хугацааны шүүх ажиллагаа болох магадлал өндөр байжээ. Түүнийг дайн өдөөсөн, Холокост зохион байгуулсан, олон сая хүний аминд хүрсэн зэрэг үндэслэлээр хүн төрөлхтний эсрэг гэмт хэрэг үйлдсэн хэмээн буруутгах байсан нь тодорхой. Олон түүхчийн үздэгээр ийм хэмжээний гэмт хэргийн дараа Гитлерт цаазаар авах ял оноох магадлал маш өндөр байсан. Гэхдээ шүүх хурал нь түүний хамсаатнуудынхаас илүү өргөн хүрээнд зохион байгуулагдаж, дэлхий дахинд баримтжуулан үзүүлэх улс төрийн ач холбогдолтой үйл явдал болох байсан байж мэднэ.л хүлээж байж болох байв. Дэлхийн II дайны аймшигт гэмт хэргүүдийг харгалзан үзвэл цаазаар авах ял оноох магадлал маш өндөр байсан гэж олон түүхч үздэг. Мөн түүхэн ач холбогдлыг нь бодолцон шүүх ажиллагааг дэлхий даяар сурталчилж, баримтжуулан харуулах боломжтой байжээ.
Онолын хувьд Гитлер насан туршийн хорих ял авах боломж бүрэн байсан гэж үздэг судлаачид ч бий. Үүний нэг жишээ нь түүний ойрын хамтрагч Рудольф Хесс юм. Тэрээр олон арван жилийн турш шоронд хоригдож, ном унших, захидал бичих, зарим тохиолдолд зочин хүлээн авах боломжтой байсан.
Хэрэв Гитлер ийм хувь тавилантай учирсан бол тэрээр үлдсэн амьдралаа шоронд өнгөрөөж, түүхчид, сэтгүүлчид болон судлаачдын сонирхлын төвд байх байсан биз. Гэсэн ч түүний үйлдсэн гэмт хэргийн цар хүрээг харгалзан үзвэл ийм шийдвэр гаргах магадлал цаазаар авах ялтай харьцуулахад харьцангуй бага байсан гэж үздэг.
Хэрэв Гитлер Зөвлөлтийн армид амьд баригдсан бол түүний хувь заяа огт өөрөөр эргэх магадлалтай байв. Зарим түүхчийн үздэгээр Зөвлөлтийн удирдлага түүнийг шууд цаазлахгүйгээр эхлээд суртал ухуулгын зорилгоор ашиглахыг оролдох байсан байж магадгүй. Дэлхий дахинд нацизмын ялагдлыг харуулахын тулд түүнийг олон нийтийн өмнө мэдүүлэг өгөх, өөрийн үзэл санаанаас татгалзах эсвэл гэмшиж буйгаа илэрхийлэхэд хүргэх боломж байсан гэж үздэг.
Үүнээс гадна Гитлерээс дайнтай холбоотой нууц мэдээлэл, нацист удирдагчдын үйл ажиллагаа болон олон улсын улс төртэй холбоотой баримтуудыг олж авахыг оролдох байсан нь гарцаагүй. Гэвч түүнийг удаан хугацаанд амьд үлдээх эсэх нь тухайн үеийн улс төрийн нөхцөл байдлаас ихээхэн шалтгаалах байсан юм.