Арктикийн зүрхэнд орших онцгой хот

Лонгйир (Longyearbyen) нь Норвегийн харьяа Шпицберген (Свальбард) арлын хамгийн том суурин бөгөөд дэлхийн хамгийн хойд хэсэгт орших хот гэж тооцогддог. Ойролцоогоор 2,200 хүн амьдардаг энэ хот цагаан баавгайн нутагт байрладаг тул оршин суугчид гадагш гарахдаа буу авч явах нь энгийн үзэгдэл юм. 

Нүүрсний уурхайн суурингаас шинжлэх ухаан, аялал жуулчлалын төв болсон нь

Энэхүү хотыг 1906 онд Америкийн инженер, бизнес эрхлэгч Жон Манро Лонгйир нүүрсний уурхай байгуулснаар үүсгэн байгуулсан бөгөөд түүний нэрээр нэрлэжээ. 1916 онд сууринг Норвегийн компанид худалдсан бөгөөд Дэлхийн хоёрдугаар дайны үеэр Германы довтолгооны улмаас оршин суугчдыг Их Британи руу нүүлгэн шилжүүлж, хот болон уурхайнууд ихээхэн сүйдсэн байна. Дайны дараа Лонгйирыг богино хугацаанд сэргээн босгож, хожим нь нийгмийн дэд бүтэц, шинжлэх ухаан, аялал жуулчлалыг хөгжүүлэхэд анхаарчээ. 1975 онд нисэх онгоцны буудал ашиглалтад орсноор Лонгйир Арктикийн аяллын чухал төв болон хөгжсөн байна.

Цагаан баавгайтай зэрэгцэн амьдрах өвөрмөц дүрэм журам

Шпицберген нь дэлхий дээрх цагаан баавгайн хамгийн том амьдрах орчны нэг тул хотын эргэн тойронд тэдэнтэй таарах эрсдэл үргэлж байдаг. Иймээс оршин суугчид төдийгүй аялагчид ч хотын гадна гарахдаа хамгаалалтын зориулалттай буу авч явахыг зөвлөдөг. Харин дэлгүүр, олон нийтийн газарт буу авч орохыг хориглосон тусгай дүрэм үйлчилдэг. Лонгйирт дэлхийн хамгийн хойд их сургууль, эмнэлэг, номын сан байрладаг бөгөөд их сургуулийн оюутнууд эхний өдрүүдэд аюулгүй байдлын сургалт, буу хэрэглэх дадлагад хамрагддаг нь энэ хотын амьдрал ямар онцгой нөхцөлтэйг харуулдаг.

Өнгөлөг хотхон, хуучин уурхай, нохойн “зогсоол”

Өвлийн улиралд хүмүүс цасны мотоцикл болон нохой чаргаар зорчдог учраас Лонгйирт чарганы нохойд зориулсан тусгай “зогсоол” хүртэл байдаг. Хотын төвийн өнгөлөг байшингуудыг тодорхой өнгөний зохицолтой байлгахын тулд тусгай өнгөний зөвлөх ажилладаг ажээ. Хотын зах руу алхахад уулын бэлд хуучин нүүрсний уурхай, модон байгууламжууд өнөө хэр нь хадгалагдан үлдсэн байдаг. Нүүрсний олборлолт 1990-ээд оноос эрс буурсан бөгөөд өнөөдөр ажиллаж буй цорын ганц уурхайгаас гаргаж буй нүүрсийг ихэвчлэн хотын цахилгаан станцын хэрэгцээнд ашигладаг байна.

Яагаад Лонгйирт “үхэхийг хориглодог” вэ?

Лонгйирын хамгийн алдартай онцлог бол энд албан ёсоор нас барахыг зөвшөөрдөггүй гэх хууль юм. Хэрэв хэн нэгэн хүнд өвдөх эсвэл амь насанд аюултай нөхцөл үүсвэл түүнийг аль болох хурдан Норвегийн эх газарт хүргэж эмчилдэг бөгөөд нас барсан тохиолдолд ч шарилыг эх газарт оршуулдаг. Үүний гол шалтгаан нь мөнх цэвдэгтэй хөрсөнд хүний бие бараг задардаггүйгээс гадна махчин амьтдыг татах эрсдэлтэй холбоотой. Иймээс Лонгйирын оршуулгын газар олон арван жилийн өмнөөс бараг ашиглагдахаа больсон бөгөөд энэ онцгой журам нь дэлхийн хамгийн хойд хотыг улам бүр өвөрмөц болгожээ.