1920-иод он хүртэл эмэгтэй хүн олон нийтийн газар оймсгүй явахыг зохисгүй гэж үздэг байв. Тиймээс эмэгтэйчүүд өдөр тутмын амьдралдаа төдийгүй халуун цаг агаар, тэр ч байтугай далайн эрэг дээр ч урт шилэн оймс өмсдөг байжээ. Гэвч залуу эмэгтэйчүүд энэ дүрэмд дургүйцэж эхэлсэн байна. Тэд урт шилэн оймсоо өмссөн хэвээр боловч өвдөгнийхөө доогуур хуйлж, нэг талаас ёс журмыг зөрчөөгүй мэт харагдах, нөгөө талаас халууцахгүй байх арга олжээ. Удалгүй энэ нь 1920-иод оны залуусын дунд моод болсон байна. Тухайн үед банзал богиносож, өвдөг ил гаргах нь өөрөө нэлээд зоримог алхамд тооцогддог байв.
Хувцасны загвар богиносож, эмэгтэйчүүдийн хөл илүү их харагдах болсон нь гоо сайхны шинэ хандлагыг бий болгожээ. 1915 онд эмэгтэйчүүдэд зориулсан тусгай сахлын хутга хүртэл худалдаанд гарсан бөгөөд 1920-иод онд богино банзал, ханцуйгүй хувцас түгээмэл болохын хэрээр толигор, үсгүй хөл гоо сайхны нэг шалгуур болж эхэлсэн байна. Гэхдээ энэ өөрчлөлтийг хүн бүр шууд хүлээн зөвшөөрөөгүй. Эхэндээ эмэгтэй хүн хөлөө хусах нь хэт задгай, зохисгүй төрхтэй холбоотой гэж үздэг хүмүүс ч байжээ.
Өнөөдөр урт шилэн оймсны ар талын босоо шугам буюу арын оёдол нь хөлийг урт, нарийхан харагдуулдаг гоёлын элемент болжээ. Гэхдээ анхандаа энэ шугамыг зориуд гоёл болгон хийдэггүй байв. Эрт үеийн урт шилэн оймсыг хавтгай материалаар нэхэж, дараа нь ар талаас нь оёж хэлбэржүүлдэг байсан тул оёдол нь ард байрладаг байжээ. Ингэснээр оймс ар талдаа шугамтай харагддаг болсон бөгөөд хожим энэ нь загварын онцгой элемент болон үлдсэн байна.
Өнөөдөр “франц өсгий” буюу урт шилэн оймсны өсгий хэсгийн тодруулсан загвар нь ихэвчлэн гоёлын зориулалттай мэт харагддаг. Харин анх энэ хэсгийг гоёхын тулд бус, хамгийн их элэгддэг хэсгийг бэхжүүлэхийн тулд хийдэг байжээ. Урт шилэн оймсны ул, өсгий нь хамгийн их үрэгддэг тул тухайн хэсэгт нэмэлт утас, материал ашигладаг байсан байна. Зарим загварт өсгий хэсэг нь хоёр, бүр гурван давхар бэхэлгээтэй байжээ. Хожим энэхүү практик хийц нь урт шилэн оймсны таних тэмдэг болсон гоёлын элемент болон хувирсан байна. Франц буюу “point heel” нь өсгий рүү чиглэсэн шовх үзүүртэй байдгаараа онцлог.
Энэ бол урт шилэн оймсны түүхэн дэх хамгийн сонирхолтой явдлуудын нэг юм. Дэлхийн II дайны үед нейлон зэрэг материалыг цэргийн зориулалтаар ашиглах шаардлагатай болсон тул эмэгтэйчүүдийн урт шилэн оймс ховорджээ. Нейлоныг шүхэр, олс болон бусад цэргийн хэрэглэл үйлдвэрлэхэд ашиглаж байв. Гэвч эмэгтэйчүүд моодоо орхисонгүй. Тэд хөлөө бордуу өнгөөр будан, дараа нь хөлийн ар талд шулуун хар шугам зурж, яг л арын оёдолтой урт шилэн оймс өмссөн мэт харагдуулдаг байжээ. Гоо сайхны компаниуд хүртэл үүнийг бизнесийн боломж болгон ашиглаж, “шингэн урт шилэн оймс” буюу хөлөнд түрхдэг тусгай будгийг худалдаалж байв. Зарим дэлгүүрт эмэгтэйчүүдийн хөл дээр урт шилэн оймсны дүрсийг мэргэжлийн хүмүүс зурж өгдөг байжээ.
Энд хоёр шалтгаан бий. Нэгдүгээрт, тухайн үед трико буюу хоёр хөлийг нэгтгэсэн урт оймс одоогийнх шиг түгээмэл байгаагүй. Харин богино банзал, мини загварын хувцас дэлгэрэхэд урт шилэн оймсны бүс, тогтоогч ил харагдах асуудал гарчээ. Тиймээс зарим эмэгтэйчүүд тогтоогч бүсийг орхиж, урт шилэн оймсоо шууд дотуур өмдтэйгээ холбож, бүр оёдог байв. Хоёрдугаарт, хомсдолтой үед эмэгтэйчүүд өөрсдөө ийм шийдэл олдог байсан байна. Харин трико хожим өргөн хэрэглээнд оржээ.
Нейлон урт шилэн оймс ховор байсан үед ар талын жижигхэн “сум” буюу тасарсан гогцоо хүртэл том асуудал байжээ. Эмэгтэйчүүд урт шилэн оймсоо хаяхын оронд тусгай жижиг багаж, дэгээ ашиглан тасарсан хэсгийг нөхдөг байв. Зарим нь бүр хуучин урт шилэн оймсны утас, өөрийнхөө үсийг хүртэл ашигладаг байжээ. Тухайн үеийн урт шилэн оймсны ихэнх нь биеийн өнгөтэй, бордуу туяатай байсан учраас бор үстэй эмэгтэйчүүдийн үсний өнгө засварын утсанд илүү ойролцоо байжээ.
Эрт үед урт шилэн оймсыг гартерийн бүс буюу оймс тогтоогчийн тусгай хавчаараар тогтоодог байв. Заримдаа хавчаарын доторх жижиг хуванцар хэсэг хугарч, урт шилэн оймс тогтохоо больдог байжээ. Тэр үед эмэгтэйчүүд арга сүвэгчилж, жижиг зоос эсвэл товчийг урт шилэн оймсны доор байрлуулаад хавчаараар дарж тогтоодог байсан байна. Өөрөөр хэлбэл, өнөөдрийн бидний төсөөлөхөөр ердөө л жижигхэн хувцасны хэрэгсэл байсан зүйлд хүртэл тухайн үеийн эмэгтэйчүүд бүтээлч шийдэл олдог байжээ.
Урт шилэн оймсны дээд хэсгийн зузаан, бараан хэсгийг “рант” буюу “welt” гэж нэрлэдэг. Энэ хэсэг нь зүгээр нэг чимэглэл биш. Урт шилэн оймсыг тогтоогчийн хавчаарт бэхлэхийн тулд илүү бат бөх байх шаардлагатай учраас дээд хэсгийг хэд хэдэн давхар материалаар бэхжүүлдэг байжээ. Рантын доор байрлах арай цайвар шилжилтийн хэсгийг “shadow welt” гэж нэрлэдэг. Өнөөдөр эдгээр хэсэг нь урт шилэн оймсны чимэглэл мэт харагддаг ч анхандаа үйлдвэрлэлийн болон бэхэлгээний чухал үүрэгтэй байжээ.
Урт шилэн оймсны дээд хэсгийн ар талд жижигхэн нүх эсвэл гогцоо шиг харагддаг хэсэг байдаг. Үүнийг англиар “keyhole” буюу “цоожны нүх” гэж нэрлэдэг. Энэ нь анх гоёлын зориулалттай байгаагүй. Урт шилэн оймсыг үйлдвэрлэх явцад дээд хэсгийг нугалж оёдог бөгөөд оёдлын дараа оймсыг эргүүлж, дотор талыг нь гадагш гаргах технологийн шаардлагатай байжээ. Тиймээс энэхүү жижиг нүх нь үйлдвэрлэлийн явцад хэрэгтэй байсан технологийн нээлт юм. Харин өнөөдөр “vintage” загварын урт шилэн оймсны онцлог, гоёлын жижиг деталь болон үлджээ.