Хурданд зориулсан биеийн бүтэц

Эгэл шонхрын бие нь агаарыг бага эсэргүүцэлтэйгээр зүсэж нэвтрэхэд тохирсон аэродинамик хэлбэртэй. Өд нь биедээ нягт байрладаг тул өндөр хурдтай нисэх үед агаарын урсгалд үүсэх эсэргүүцлийг багасгана. Түүний далавч урт, нарийхан, үзүүр хэсгээрээ шовх бөгөөд маш хурдан нисэхээс гадна чиглэлээ хурдан өөрчлөх боломжийг олгодог. Харин шумбах үедээ далавчаа биедээ ойрхон хумиж, биеийнхээ хэлбэрийг илүү аэродинамик болгоно. Ингэснээр шувуу агаарт илүү бага эсэргүүцэлтэй тулгарч, таталцлын хүчний нөлөөгөөр хурдаа эрчимтэй нэмэгдүүлдэг.

Хамрын жижиг бүтэц нь чухал үүрэгтэй

Эгэл шонхрын хамрын нүхний дотор талд жижиг ясархаг бүтэц байдаг. Энэ нь өндөр хурдтай шумбах үед хамрын нүхээр орж ирэх хүчтэй агаарын урсгалыг зохицуулахад тусалдаг. Хэрэв ийм хамгаалалтгүй бол маш өндөр хурдтай үед өөдөөс ирэх агаар амьсгалын замд ихээхэн дарамт учруулж болзошгүй. Харин уг бүтэц нь агаарын урсгалыг сааруулж, амьсгалах боломжийг хадгалахад тусалдаг.

Өндөр үр ашигтай амьсгалын систем

Бүх шувуудын нэгэн адил эгэл шонхор хүчилтөрөгчийг үр ашигтай ашиглахад тохирсон амьсгалын тогтолцоотой. Уушги болон агаарын уутны тогтолцоо нь агаарыг уушгиар нэг чиглэлтэй урсгах боломж олгодог. Энэ нь өндөр ачааллын үед булчинд шаардлагатай хүчилтөрөгчийг үр дүнтэй хүргэхэд чухал ач холбогдолтой. Мөн эгэл шонхрын булчингууд хүчтэй бөгөөд богино хугацаанд маш их хүч гаргах чадвартай. Энэ нь огцом хөөрөх, маневр хийх болон олзоо мөрдөх үед давуу тал болдог.

Мянга мянган метрийн өндрөөс шумбана

Эгэл шонхор олзоо хайхдаа өндөрт хөөрч, зарим тохиолдолд 600–3000 метрийн өндөрт хүрдэг. Олзоо олсон үедээ далавчаа хумиж, доош чиглэсэн огцом шумбалтаа эхлүүлнэ. Эхний үед таталцлын хүчний нөлөөгөөр хурд нь нэмэгдэнэ. Дараа нь биеийн байрлал, далавч, сүүлний хөдөлгөөнөөрөө нислэгийн чиглэлээ маш нарийн тохируулна. Энэ үед эгэл шонхор зүгээр нэг доош унаж байгаа биш. Биеийнхээ байрлалыг өөрчилж, агаарын эсэргүүцэл болон таталцлын хүчийг ашиглан хурд, чиглэлээ хянадаг.

Яагаад ийм хурдан байдаг вэ?

Эгэл шонхрын хурдны нууц нь ганцхан хүчин зүйлтэй холбоогүй. Түүний аэродинамик биеийн хэлбэр, далавчны бүтэц, хүчирхэг булчин, үр ашигтай амьсгалын систем болон шумбах тусгай техник бүгд нийлж ийм өндөр хурдыг бий болгодог. Харин бусад хурдан шувуудын зарим нь хэвтээ нислэгт илүү сайн байдаг. Эгэл шонхор харин агаарт олзоо барихад мэргэшсэн махчин учраас өндөр хурдтай шумбалтаар давуу тал олж авсан байна. Өөрөөр хэлбэл түүний бие махбод бүхэлдээ агаарын ангуучлалд тохируулан хувьсан хөгжжээ.

Хотын дунд хүртэл амьдрах чадвартай

Эгэл шонхор дэлхийн олон бүс нутагт тархсан бөгөөд янз бүрийн орчинд дасан зохицож чаддаг. Хүйтэн бүс нутаг, уул хадтай газар төдийгүй хот суурин газарт ч амьдардаг. Хотын өндөр барилга, цамхаг нь түүнд байгалийн хад асгыг орлох үүрэгтэй. Харин тагтаа болон бусад хотын шувууд нь түүний олз болдог. Ийнхүү эгэл шонхор (Peregrine Falcon) нь хэдхэн килограмм жинтэй боловч дэлхийн хамгийн гайхалтай хурдны рекордуудын нэгийг эзэмшдэг. Түүний 389 км/цагийн хурд нь зөвхөн хүч чадлын илэрхийлэл биш, харин олон сая жилийн хувьслын явцад бий болсон аэродинамик биеийн бүтэц, физиологийн онцлог, ан агнуурын төгс техник хэрхэн нэг дор нийлж чадсаны гайхалтай жишээ юм.