Бутунг буюу Бутон арал нь Индонезийн Сулавеси арлын зүүн өмнөд хэсэгт оршдог. Тус аралд амьдардаг нутгийн иргэдийн дунд маш тод цэнхэр нүдтэй хүмүүс цөөнгүй байдаг. Индонезийн хүн амын дийлэнх нь бор эсвэл хар нүдтэй байдаг тул Бутунгийн цэнхэр нүдтэй хүмүүс нэн содон харагддаг. Гэхдээ энэ үзэгдэл ер бусын мэт санагдавч генетикийн хувьд боломжгүй зүйл биш юм.
Нүдний өнгө нь голчлон меланин хэмээх пигментийн хэмжээ болон тархалтаас хамаардаг. Меланин их байх тусам нүд бараан өнгөтэй, харин бага байх тусам цайвар өнгөтэй болдог. Хүний хувьслын явцад өнгөжилтөд нөлөөлдөг генүүдэд мутаци үүссэнээр нүдний өнгөний олон янз байдал бий болсон. Цэнхэр нүдний тухайд OCA2 ген болон түүнтэй холбоотой генетикийн өөрчлөлтүүд чухал үүрэгтэй. Эдгээр өөрчлөлт нь нүдний солонгон бүрхэвчид үүсэх меланины хэмжээг бууруулж, нүдийг цэнхэр эсвэл сааралдуу харагдуулдаг.
Нүд цэнхэр өнгөтэй харагддаг нь үнэндээ цэнхэр өнгөжилт ихтэй гэсэн үг биш. Солонгон бүрхэвчид меланин бага байх үед гэрэл эд эс дотор тархаж, тодорхой долгионы урттай гэрэл илүү их буцаж харагддаг. Үүний үр дүнд нүд цэнхэр мэт харагдана. Харин меланин бараг бүрэн байхгүй бол альбинизм зэрэг эмгэгийн үед нүд маш цайвар харагдах, гэрэлд хэт мэдрэг болох зэрэг өөрчлөлт гарч болно.
Цэнхэр нүдийг ихэвчлэн Скандинавын орнууд болон Европын бусад бүс нутгийн хүн амтай холбон ойлгодог. Гэвч нүдний өнгө нь газарзүйн хил хязгаартай зүйл биш. Генетикийн тодорхой хувилбар тухайн хүн амд ховор тохиолдож болох ч дэлхийн өөр хэсгийн хүмүүсийн дунд мөн илэрч болно. Бутунг арлын цэнхэр нүдтэй хүмүүс үүний нэг жишээ юм.
Бутунгийн цэнхэр нүдтэй хүмүүсийн тухай судалгаагаар зарим хүмүүст зөвхөн нүдний өнгө бус, бусад онцлог шинжүүд давхар илэрдэг болохыг анхаарсан байдаг. Тухайлбал, нүдний өнгө хоёр өөр байх, арьс болон үсний пигментацид өөрчлөлт гарах зэрэг шинж ажиглагдаж болно. Зарим тохиолдолд эдгээр шинж нь Ваарденбургийн хам шинж хэмээх удамшлын эмгэгтэй холбоотой байдаг.
Ваарденбургийн хам шинж нь өнгөжилт болон сонсголд нөлөөлж болох генетикийн эмгэг юм. Түүнтэй холбоотой хүмүүст нүдний өнгө ер бусын байх, хоёр нүд өөр өөр өнгөтэй болох, үс болон арьсны өнгөжилт өөрчлөгдөх, зарим тохиолдолд төрөлхийн сонсголын бэрхшээл илрэх боломжтой. Гэхдээ цэнхэр нүдтэй хүн бүр Ваарденбургийн хам шинжтэй гэсэн үг биш. Нүдний цэнхэр өнгө өөрөө хэвийн генетикийн олон янз байдлын нэг хэлбэр байж болно.
Бутунг арлын цэнхэр нүдтэй хүмүүсийг харахад үнэхээр ер бусын мэт санагддаг. Гэвч хүний биеийн онцлог шинжүүд газарзүйн төсөөллөөс хавьгүй олон янз байдаг. Европт түгээмэл байдаг нүдний өнгө Зүүн Өмнөд Азид ч ховор боловч генетикийн хувьд боломжтой. Бутунгийн энэ содон үзэгдэл нь хүний генетикийн олон янз байдал ямар гайхалтай болохыг харуулсан нэгэн жишээ юм.