Өнөө үед хэн нэгэн рүү шууд залгах нь зарим хүний хувьд хувийн орон зайд нь халдсан мэт санагдаж болно. Ялангуяа ажил хэрэгч харилцаанд эхлээд “Завтай байна уу?”, “Одоо ярьж болох уу?” гэж мессежээр асуух нь илүү зөв. Хэрэв хүн завгүй байвал өөрт тохиромжтой цагтаа хариулах боломжтой.
Нэг дор арван мессеж дараалан илгээж, хариу ирэхийг хүлээлгүй дахин дахин бичих нь собеседникт тань таагүй санагдаж болно. Хэдийгээр танд хэлэх зүйл их байсан ч харилцааг аажмаар өрнүүлээрэй. Нөгөө хүний хариулах хурд, ярианы өнгө аясыг анзаарах нь чухал.
Чат, групп, форум бүр өөрийн гэсэн дүрэмтэй байж болно. Тиймээс шинэ группт орсон бол эхлээд бусдын хэрхэн харилцаж байгааг ажиглаарай. Ямар хэл ашигладаг, ямар сэдвийг хориглодог, ямар төрлийн пост зөвшөөрдөг зэргийг мэдэх хэрэгтэй. Мөн танихгүй хүмүүстэй харилцахдаа шууд зураг, GIF, олон emoji илгээхээс зайлсхийвэл илүү зохимжтой.
Хэн нэгэнтэй харилцахдаа нэрийг нь зөв бичиж, шаардлагатай бол нэрээр нь хандах нь энгийн боловч чухал хүндлэл юм. Хүний нэрийг зориудаар жижиг үсгээр бичих, буруу дуудах эсвэл огт хандахгүй байх нь үл хүндэтгэсэн мэт харагдаж болно. Цахим орчинд бидний өмнө “зүгээр нэг хэрэглэгч” биш, бодит хүн байгаа гэдгийг мартаж болохгүй.
Цахим орчинд сэтгэл хөдлөлөө илэрхийлэхэд амархан. Гэхдээ CAPS LOCK, олон тооны “!!!”, “???”, давхарласан үгс нь таныг хашхирч байгаа мэт харагдуулж болно. Уурласан үедээ шууд хариу бичихийн оронд хэсэг хугацаанд тайвшрах нь хамгийн зөв. Зөв бичгийн дүрэм, цэг тэмдэг, энгийн бөгөөд ойлгомжтой хэллэг нь харилцааг илүү таатай болгодог.
“Emoji” нь бичгээр илэрхийлэхэд хэцүү сэтгэл хөдлөлийг нөхөж чаддаг. Гэхдээ хэтрүүлбэл эсрэгээрээ ойлгомжгүй байдал үүсгэнэ. Нэг emoji нэг хүнд хөгжилтэй санагдаж болох ч өөр хүнд ёжлол мэт ойлгогдож болно. Ялангуяа албан харилцаанд emoji-г аль болох цөөн, нөхцөлд нь тохируулж хэрэглээрэй.
Хэн нэгэн танд бичсэн бол боломжтой үедээ хариу өгөх нь харилцааны наад захын хүндлэл. Яаралтай асуудал бол аль болох хурдан хариулах хэрэгтэй. Харин дэлгэрэнгүй хариу өгөх боломжгүй байгаа бол “Одоогоор завгүй байна, дараа дэлгэрэнгүй хариулъя” гэж мэдэгдэхэд хангалттай. Ингэснээр нөгөө хүн таныг үл тоосон гэж бодохгүй.
Хэн нэгэн танд файл илгээсэн, асуултад тань хариулсан, хэрэгтэй мэдээлэл өгсөн бол ганцхан “Баярлалаа” гэж бичихэд л хангалттай. Цахим орчинд энэ жижигхэн үг заримдаа бодит амьдралынхаас ч илүү үнэ цэнтэй санагддаг. Учир нь таны төлөө хүн цаг заваа зарцуулсан гэдгийг хүлээн зөвшөөрч байгаа хэрэг юм.
Харилцаж байгаад ямар ч тайлбаргүй алга болох, мессежийг уншаад зориуд хариу өгөхгүй байх нь таагүй сэтгэгдэл төрүүлдэг. Хэрэв яриагаа үргэлжлүүлэх боломжгүй болсон бол “Одоо ажилтай боллоо, дараа ярья” гэх мэтээр хэлээд дуусгаж болно. Харилцаанд эхэлсэн зүйлээ зохистой байдлаар дуусгах нь мөн л соёл юм.
Хамгийн чухал дүрэм бол хүндэтгэл. Хүний зөвшөөрөлгүйгээр зураг, дугаар, хувийн мэдээллийг бусдад дамжуулахгүй байх, хүсээгүй сурталчилгааны мессеж илгээхгүй байх хэрэгтэй. Мөн хүний нас, орлого, гэр бүлийн байдал зэрэг хувийн сэдвээр асуулт асуухаасаа өмнө тухайн хүнтэй хэр ойр харилцаатайгаа бодоорой.