Яагаад түүнийг 138 настай гэж үзсэн бэ?

Жон Смит XIX зууны сүүл, XX зууны эхээр Миннесота мужийн Касс нуурын орчимд амьдарч байжээ. Түүнийг 1922 оны хоёрдугаар сарын 6-нд уушгины хатгалгааны улмаас нас барахад 137–138 настай байсан гэх мэдээлэл тархсан байна. Хэрэв энэ үнэн байсан бол тэрээр тухайн үеийн төдийгүй бүх цаг үеийн хамгийн өндөр настай хүмүүсийн нэг болох байв. Гэвч төрсөн он, сар, өдрийг батлах найдвартай бүртгэл олдоогүй тул энэ нас өнөөдөр батлагдсан баримтад тооцогддоггүй.

Түүний жинхэнэ нас хэд байсан бэ?

Жон Смит өөрийгөө 1833 оны арваннэгдүгээр сарын 13-нд болсон алдарт Леонидын солирын борооны үеэр 7–10 орчим настай байсан гэж ярьдаг байжээ. Хэрэв энэ дурсамж үнэн бол тэрээр 1820-иод оны дунд үед төрсөн байх боломжтой. Ингэж тооцвол 1922 онд нас барахдаа ойролцоогоор 100 настай байсан болж таарна. Зарим судлаач, тухайн үеийн бүртгэл хариуцсан хүмүүс ч түүнийг 138 настай гэхээс хамаагүй залуу байсан гэж үзэж байжээ. Тиймээс Жон Смитийн насны тухайд домог болон бодит баримт хоёрын хооронд ихээхэн зөрүүтэй байдаг.

Яагаад түүнийг “Үрчлээт мах” гэж нэрлэдэг байв?

Жон Смитийн нүүр маш гүн үрчлээтэй байсан бөгөөд энэ нь түүнийг хүмүүсийн дунд онцгой танигдахад хүргэжээ. Түүний оджибве нэрийг Ga-be-nah-gewn-wonce гэж тэмдэглэдэг бөгөөд “үрчлээтсэн мах” гэх утгатай гэж тайлбарладаг. Түүнийг мөн “Өвөө Жон”, “Өвгөн индиан”, “Эртний индиан” гэх мэтээр нэрлэдэг байжээ. Түүний зураг ил захидал болон хэвлэлийн материалд ашиглагддаг байсан бөгөөд Жон Смит өөрийнхөө зургийг авч явж, жуулчид болон сонирхсон хүмүүст зардаг байсан гэх мэдээлэл бий.

Кинонд тоглож, олонд танигдсан нь

Жон Смит зөвхөн Миннесотад төдийгүй АНУ даяар танигдсан хүн байжээ. Түүний амьдралын тухай сонирхол нэмэгдэхийн хэрээр гэрэл зураг, хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр түүний дүр улам түгсэн байна. 1920 онд “Recollections of Ga-Be-Nah-Gewn-Wonce” нэртэй кинонд бусад өндөр настай уугуул иргэдийн хамт оролцсон гэж тэмдэглэгддэг. Мөн тэрээр өөрийн зурагтай ил захидлуудыг зарж, аялж явдаг байсан нь түүнийг тухайн үеийн олны танил хүмүүсийн нэг болгожээ. Түүний тухай дурсамжид загасчлах дуртай байсан, амьдралынхаа сүүлийн жилүүдэд ч нуур орчмоор загасчилдаг байсан гэж өгүүлдэг.

Олон жилийн настай гэрэл зургуудын цаадах үнэн

Жон Смитийн хамгийн сонирхолтой өв бол түүний үлдээсэн гэрэл зургууд юм. Тэдгээрт маш үрчлээтэй нүүртэй, уламжлалт хувцас өмссөн, тамхи татаж эсвэл ойд сууж буй дүр төрх нь хадгалагдан үлджээ. Гэвч эдгээр гэрэл зураг нь түүний яг хэдэн настай байсныг батлах боломжгүй. Түүний төрсөн огноог нотлох баримт байхгүй учраас 138 насалсан гэх мэдээллийг баталгаатай түүхэн рекорд гэж үзэхэд болгоомжтой хандах шаардлагатай.

Ингээд Жон Смитийн түүх нь үнэхээр 138 насалсан хүний тухай баримтаас илүүтэй, нас нь тодорхойгүй ч урт удаан амьдрал, өвөрмөц төрх, гэрэл зургуудынхаа ачаар домог болсон уугуул америк хүний түүх болон үлджээ.